เครื่องคำนวณ CO2 ฟรี | เครื่องคำนวณตู้ปลา

เครื่องคำนวณ CO2 ตู้ไม้น้ำฟรี คำนวณอัตราฟอง (BPS) ที่เหมาะสมตามปริมาตรตู้และความหนาแน่นพืช พร้อมช่วง CO2 ที่ปลอดภัยสำหรับปลาและพืชน้ำเขตร้อน

CO2 เป็นปัจจัยที่สำคัญที่สุดในการแยกความแตกต่างระหว่างตู้ไม้น้ำธรรมดากับตู้ไม้น้ำที่สวยงามสมบูรณ์ ในไทยที่มีแสงแดดจ้าตลอดปี ตู้ไม้น้ำที่ต้องการแสงสูงจำเป็นต้องมี CO2 เสริมเพื่อให้พืชเติบโตเร็วทันความต้องการแสง เครื่องคำนวณนี้แปลงปริมาตรตู้และความหนาแน่นพืชเป็นอัตรา BPS ที่แนะนำ พร้อมช่วง CO2 ที่ปลอดภัยทั้งสำหรับพืชและปลา

วิธีการทำงาน

เครื่องคำนวณเริ่มจากปริมาตรน้ำสุทธิในลิตร แล้วใช้ค่าสัมประสิทธิ์การฉีดตามความหนาแน่นพืช ตู้ไม้น้ำหนาแน่นแบบดัตช์หรืออิวาคูมิต้องการ CO2 ละลายมากกว่าตู้ที่มีพืชน้อยถึงสองเท่า ค่า BPS ที่แนะนำอ้างอิงจากแรงดันประมาณ 1.5 บาร์ผ่านดิฟฟิวเซอร์แก้วมาตรฐาน และแสดงช่วง ppm เป้าหมาย 15-30 ppm พร้อมเกณฑ์ความเสี่ยงของปลา ควรตรวจสอบเพิ่มเติมด้วยดร็อปเช็คเกอร์

สถานการณ์การใช้งาน

  • ตั้งค่า CO2 สำหรับตู้ไม้น้ำ 90 ลิตรที่ปลูก Rotala และ Ludwigia ต้องการแสงสูงและ CO2 เต็มที่เพื่อป้องกันสาหร่ายดำ
  • วินิจฉัยปัญหาพืชโตช้าหรือสาหร่ายดำบุกรุกในตู้ที่ระดับแสงเพียงพอแต่ CO2 ยังไม่ถึงเป้าหมาย
  • ปรับอัตราการฉีด CO2 จากระบบ DIY ยีสต์เป็นถังแรงดันโดยไม่ทำให้กุ้งแคระหรือปลาเสียหาย
  • ประสานการฉีด CO2 กับโซลินอยด์และไทเมอร์แสงสว่าง เพื่อให้ค่าละลายขึ้นถึงช่วงเป้าหมายประมาณ 30 นาทีก่อนเปิดไฟและเริ่มลดลงก่อนปิดไฟ ลดความเครียดของปลาช่วงกลางคืน

วิธีใช้เครื่องคำนวณ CO2

ป้อนปริมาตรตู้และความหนาแน่นของพืชเพื่อคำนวณการให้ CO2 ที่แนะนำ (BPS)

ให้ CO2 เฉพาะในช่วงเวลาแสงสว่างและหยุด 1-2 ชั่วโมงก่อนปิดไฟ

ติดตาม CO2 ที่ละลายน้ำด้วย drop checker หรือชุดทดสอบ ช่วงที่เหมาะสมคือ 15-30 ppm

คำถามที่พบบ่อย

ทำไมตู้ไม้น้ำต้องการ CO2 เพิ่มเติม?

พืชน้ำใช้ CO2 ในการสังเคราะห์แสง น้ำประปาทั่วไปมี CO2 ละลายอยู่เพียง 3-5 ppm ซึ่งไม่เพียงพอสำหรับพืชที่ต้องการแสงมาก ระดับ CO2 ที่เหมาะสมคือ 15-30 ppm ทำให้พืชเติบโตแข็งแรงและแย่งอาหารสาหร่ายได้ดีขึ้น ในไทยอุณหภูมิน้ำสูงทำให้พืชต้องการ CO2 มากกว่าในตู้น้ำเย็น

BPS (ฟองต่อวินาที) คืออะไรและตั้งค่าเท่าไหร่ดี?

BPS วัดอัตราการฉีด CO2 โดย 1 BPS คือ 1 ฟองต่อวินาที ตู้ขนาด 30-60 ลิตรใช้ประมาณ 1-2 BPS ตู้ 60-120 ลิตรใช้ 2-3 BPS ตู้ใหญ่กว่า 120 ลิตรใช้ 3-5 BPS ค่าจริงขึ้นกับขนาดฟอง ประสิทธิภาพดิฟฟิวเซอร์ และปริมาณพืช ควรตรวจสอบด้วยดร็อปเช็คเกอร์สีเขียวเป็นเป้าหมาย

CO2 ปลอดภัยสำหรับปลาหรือไม่?

CO2 ในระดับ 15-25 ppm ปลอดภัยสำหรับปลาทั่วไป เกิน 25 ppm ปลาเริ่มแสดงอาการเครียด เกิน 30 ppm อาจเป็นอันตรายถึงชีวิตสำหรับปลาอ่อนไหว ต้องหยุดฉีด CO2 ก่อนปิดไฟ 1-2 ชั่วโมง เพราะ CO2 สะสมในตอนกลางคืนเมื่อพืชไม่ได้ใช้ ถ้าปลาขึ้นมาหายใจบนผิวน้ำให้ลด CO2 ทันที

ระบบ CO2 แบบไหนเหมาะกับตู้ปลาไทย?

สำหรับมือใหม่แนะนำระบบ DIY ยีสต์ (น้ำตาล + ยีสต์ในขวด) ราคาถูกและเหมาะตู้เล็ก แต่ควบคุมค่าแม่นยำไม่ได้ ระบบถังแรงดัน (pressurized CO2) ควบคุมได้แม่นยำกว่าและเหมาะตู้ใหญ่ แต่ราคาสูงกว่า น้ำยา CO2 เหลว (liquid carbon) ใช้ง่ายแต่แพงและประสิทธิภาพต่ำกว่า

จะรู้ได้อย่างไรว่าระดับ CO2 ในตู้เพียงพอ?

ใช้ดร็อปเช็คเกอร์ที่มีน้ำยา 4 dKH KH reference solution สีเขียวหมายถึง CO2 อยู่ในช่วง 15-30 ppm สีเหลืองหมายถึงสูงเกินไป สีน้ำเงินหมายถึงต่ำเกินไป หรือใช้ pH/KH calculator เพื่อคำนวณ CO2 จากค่า pH และ KH ที่วัดได้